भारत सरकारने २ ऑक्टोबर २०१४ रोजी सुरू केलेली एक देशव्यापी मोहीम आहे, ज्याचा उद्देश देशात उघड्यावर शौचास जाण्यास प्रतिबंध करणे, घनकचरा व्यवस्थापनात सुधारणा करणे आणि स्वच्छ व आरोग्यदायी वातावरण निर्माण करणे हा आहे.
स्वच्छ भारत अभियानाची मुख्य उद्दिष्ट्ये:
उघड्यावर शौचमुक्त (Open Defecation Free - ODF) भारत साध्य करणे:
घराघरात शौचालये बांधून आणि त्यांच्या वापरास प्रोत्साहन देऊन हे उद्दिष्ट साध्य केले जाते.
घनकचरा व्यवस्थापन सुधारणे:
कचऱ्याची योग्य विल्हेवाट लावण्यासाठी आणि परिसराची स्वच्छता राखण्यासाठी कार्य केले जाते.
सार्वजनिक आरोग्य सुधारणे:
अस्वच्छ पाणी, अस्वच्छ परिसर आणि वैयक्तिक स्वच्छतेच्या अभावामुळे होणारे आजार टाळणे हा या मोहिमेचा एक महत्त्वाचा भाग आहे.
स्वच्छतेबद्दल जागरूकता वाढवणे:
लोकांना स्वच्छता राखण्याचे महत्त्व पटवून देणे आणि स्वच्छ सवयी अंगीकारण्यास प्रवृत्त करणे.
राज्यातील अंमलबजावणी:
केंद्र सरकारच्या 'स्वच्छ भारत अभियान' च्या धर्तीवर राज्यात 'स्वच्छ महाराष्ट्र अभियान' (नागरी) २.० राबवले जात आहे, ज्या अंतर्गत घनकचरा व्यवस्थापनासह इतर स्वच्छतेच्या उपक्रमांचा समावेश आहे
